Obozy, w których ludzie przebywali w koszmarnych warunkach, doświadczając nadludzkiej pracy, terroru i tortur nie zniknęły z mapy naszego kraju po wojnie. W latach 1944-1950 funkcjonowały one w 206 miejscowościach. Szacuje się, że zginęło w nich ok. 75 tys. ludzi. Komuniści zakładali je lub wykorzystywali obozy pozostawione po wojnie przez Niemców. Do obozów tych trafiali Ślązacy, którzy w czasie II wojny światowej podpisali tzw. volkslistę, Ukraińcy i Łemkowie oraz przede wszystkim polscy działacze niepodległościowi, tacy jak żołnierze Armii Krajowej. Działo się tak, gdyż komuniści kierowali tam osoby, które uznawali za zagrożenie dla swojego reżimu.
Obozy komunistyczne (zwane też obozami stalinowskimi, a nawet polskimi) wciąż są mało znanym tematem. Szkody materialne, zdrowotne i moralne poniosło tam jednak wielu Polaków, w tym bohaterów i patriotów. Niektórych kosztowało to nawet życie. Dziś osoby, które pozbawiono niesłusznie wolności w PRL za prowadzoną działalność niepodległościową, mogą ubiegać się o oczyszczenie z niesłusznego komunistycznego wyroku oraz odszkodowanie i zadośćuczynienie za poniesione krzywdy. Prawo to przysługuje także rodzicom, małżonkowi lub małżonce i dzieciom osoby represjonowanej, jeśli ta już nie żyje.
50 +
pracowników bada Twoją sprawę i pracuje nad wnioskami
250 tys +
przejechanych kilometrów, aby dotrzeć do każdego
10 tys +
wysłuchanych historii
100 +
bohaterów, którzy otrzymali odszkodowania
200 +
unieważnionych wyroków komunistycznych
50 mln zł +
wypłaconych odszkodowań
25 +
pracowników terenowych w całym kraju
100%
zaangażowania w Twoją sprawę
Odszkodowanie i zadośćuczynienie może przysługiwać osobom pozbawionym wolności w obozach komunistycznych w ramach represji objętych ustawą lutową.
Dotyczy to m.in. żołnierzy Armii Krajowej, członków organizacji poakowskich i innych osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległości Polski. Konieczne jest ustalenie przyczyny pozbawienia wolności oraz tego, czy represja spełnia warunki ustawy.
Nie. Sam pobyt w obozie komunistycznym nie oznacza automatycznie prawa do odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie ustawy lutowej.
Znaczenie mają przyczyny osadzenia, organy odpowiedzialne za pozbawienie wolności oraz okres represji. Ustawa obejmuje określone prześladowania związane z działalnością niepodległościową i inne wskazane w niej sytuacje. Każda sprawa wymaga ustalenia podstawy prawnej roszczenia.
Tak. Osoba represjonowana w obozie stalinowskim może dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jeżeli jej sytuacja spełnia warunki ustawy lutowej.
Przy ocenie krzywdy znaczenie mogą mieć długość pobytu, warunki odosobnienia, przemoc, poniżające traktowanie, rozłąka z rodziną oraz cierpienie fizyczne i psychiczne. Nie jest konieczne wykazanie wyłącznie trwałego uszczerbku na zdrowiu.
Tak. Brak wyroku skazującego nie wyklucza odszkodowania, jeżeli pozbawienie wolności spełnia przesłanki art. 11 ustawy lutowej.
Przepis obejmuje określone przypadki pozbawienia wolności przez organy komunistyczne bez postępowania zakończonego orzeczeniem. Należy ustalić powód osadzenia, okres represji oraz okoliczności zatrzymania. Sam brak wyroku nie przekreśla sprawy.
Tak, jeżeli pozbawienie wolności wynikało z represyjnego orzeczenia objętego art. 1 ustawy lutowej, co do zasady należy najpierw uzyskać stwierdzenie jego nieważności.
Po unieważnieniu orzeczenia można dochodzić odszkodowania za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W przypadkach pozbawienia wolności bez końcowego orzeczenia mogą mieć zastosowanie odrębne zasady przewidziane w art. 11 ustawy.
Tak, w określonych przypadkach. Art. 8b ustawy lutowej przewiduje odszkodowanie i zadośćuczynienie dla dziecka, które przebywało z matką pozbawioną wolności albo którego matka była pozbawiona wolności w okresie ciąży.
Warunkiem jest spełnienie przesłanek ustawowych, w szczególności stwierdzenie nieważności orzeczenia dotyczącego matki i ustalenie, że pozbawienie wolności było wynikiem działalności niepodległościowej. Roszczenie dziecka stanowi odrębne uprawnienie związane z jego własną szkodą i krzywdą.
Tak. Jeżeli zmarłemu więźniowi przysługiwało uprawnienie do odszkodowania i zadośćuczynienia z ustawy lutowej, może ono przejść na jego małżonka, dzieci i rodziców.
Rodzina może dochodzić świadczenia za szkody i krzywdy związane z represyjnym pozbawieniem wolności. ZaWolnosc.pl pomaga ustalić okoliczności osadzenia, pozyskać materiały archiwalne, przeprowadzić wymagane postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia oraz dochodzić należnych świadczeń.
Nie pozwól, by represje komunistyczne z lat 1944-1989 za walkę o wolną Polskę pozostały bez echa. Możesz unieważnić fałszywy komunistyczny wyrok. Zgodnie z polskim prawem możesz też otrzymać zadośćuczynienie i odszkodowanie.
Pamiętaj! Wspólnie walczymy za wolność!
