Dodatek kombatancki 2026 – komu przysługuje i czy wpływa na odszkodowanie za represje PRL?

powrót do pozostałych wpisów

data publikacji: 1 grudnia 2026

Wiele osób, które w PRL były represjonowane za działalność na rzecz niepodległej Polski, dziś pobiera emeryturę lub rentę i jednocześnie ma przyznane uprawnienia kombatanckie. To naturalnie rodzi ważne pytanie:

Czy jeśli pobieram dodatek kombatancki, to nadal mogę starać się o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje z lat 1944–1989?

Tak – to dwa różne uprawnienia i co do zasady mogą funkcjonować równolegle. Podstawą roszczeń odszkodowawczych jest tzw. ustawa lutowa, która przewiduje od Skarbu Państwa odszkodowanie i zadośćuczynienie dla osób represjonowanych w latach 1944–1989 za działalność niepodległościową.

Czym jest dodatek kombatancki?

Dodatek kombatancki to świadczenie wypłacane razem z emeryturą lub rentą osobom, które mają potwierdzone uprawnienia kombatanckie albo są ofiarami represji wojennych i powojennych.

To świadczenie „emerytalno-rentowe” – jest powiązane z pobieraniem emerytury lub renty, ale nie zastępuje roszczeń wynikających z ustawy lutowej.

Jak uzyskać dodatek kombatancki?

W praktyce najważniejsze są trzy elementy:

1. Pobieranie emerytury lub renty, do której zostanie wypłacony dodatek kombatancki.
2. Posiadanie zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia kombatanckie.
3. ZUS wskazuje dodatkowo zasadę: jeśli ktoś ma prawo do więcej niż jednej emerytury lub renty, może otrzymać tylko jeden dodatek kombatancki.

Dodatek kombatancki a odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje PRL (1944–1989)

To kluczowe rozróżnienie:

• Dodatek kombatancki jest świadczeniem „emerytalno-rentowym”.
• Odszkodowanie i zadośćuczynienie z tzw. ustawy lutowej to roszczenia od Skarbu Państwa za represje i krzywdy doznane w latach 1944–1989 w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Ustawa lutowa mówi wprost, że osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia (jeśli zapadł wobec niej wyrok komunistycznego sądu), przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie i zadośćuczynienie.

To uprawnienie wynika z przesłanek ustawowych (represji i unieważnienia orzeczenia / internowania), a nie z tego, czy ktoś pobiera inne świadczenia – w tym dodatek kombatancki.

Co jest potrzebne, żeby ubiegać się o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje PRL?

W sprawach z ustawy lutowej bardzo często punktem wyjścia jest unieważnienie komunistycznego orzeczenia (decyzji komunistycznego sądu) – a dopiero potem wniosek o rekompensatę finansową.

Ustawa lutowa obejmuje orzeczenia wydane przez polskie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1989 r., jeśli były związane z działalnością niepodległościową osoby represjonowanej.

W wielu sprawach obowiązuje termin 10 lat od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nieważności orzeczenia, lecz są też sytuacje, w których ustawa przewiduje, że roszczenia nie przedawniają się.

Jak pomaga Za Wolność?

W Za Wolność wspieramy osoby represjonowane po wojnie w dochodzeniu odszkodowania i zadośćuczynienia za represje z lat 1944–1989.

Pomagamy m.in. w pozyskaniu dokumentów, przygotowaniu wniosków i prowadzeniu sprawy.

To nie tylko kwestia odszkodowania. To także szansa na pojednanie się z przeszłością i przywrócenie prawdy historycznej.